Gooi iemand maar langs een professional en vroeg of laat rolt er altijd wel een DSM-label uit. En als het een beetje meezit twee of drie.

En als dat niet lukt, wordt er wel iets anders verzonnen: pathologische leugenaar, geen ziekte-inzicht, vertekende weergave, gebrek aan reflectie. Er is altijd wel een mooie stempel te vinden als het narratief al vastligt en de uitkomst kennelijk vooraf bepaald is.

Mijn eigen stempelkaart werd al volgeklad door een GGZ Drenthe Kinder- en Jeugdpsychiater in Hoogeveen, terwijl ik als volwassene natuurlijk helemaal geen cliënt kón zijn van deze vrouw. Iets met 40+ en de Jeugdwet. Administratieve creativiteit waar een ander allang vragen over aan zijn broek had gekregen. Ik weet wel dat ik diep vanbinnen forever young ben, maar toch....

Mijn dochter liep daar intussen rond met een slapend dossier. Maar opeens “meende” deze KJP’er persoonlijkheidsproblematiek te zien. In de glazen bol blijkbaar — hoe knap is dát. Zonder fatsoenlijk onderzoek, zonder normale onderbouwing, zonder dat er überhaupt eerst een gewone kennismakingsafspraak had plaatsgevonden. Maar een etiket plakken op een volwassen niet-cliënt en een ongezien cliëntje, dat lukte wonderbaarlijk snel. Diagnostiek of waarzeggerij — het verschil wordt wel erg klein als onderbouwing kennelijk overbodig is.

Zo werkt dit systeem dus: eerst labelen, daarna pas kijken of er misschien ook nog feiten zijn. En vervolgens doen alsof een diagnose hetzelfde is als waarheid.

Het mooiste is nog dat veel van de mensen die zo achteloos met DSM-termen smijten, zelf ook moeiteloos een aardige rittenkaart zouden vullen als je hun eigen gedrag langs diezelfde meetlat legt. Alleen heet het bij henzelf natuurlijk geen stoornis, maar “werkdruk”, “karakter” of “professionaliteit”.

En dan heb je nog de rest van het koor. Denk aan CJG/Gemeente Hoogeveen. Denk aan juristen van de Raad voor de Kinderbescherming. Denk aan Stichting Welzijnswerk Hoogeveen personeel. Denk aan iedereen die het woord “diagnostiek” in de mond neemt zonder te begrijpen wat diagnostiek inhoudelijk betekent.

Denk aan iedereen die de portemonnee hoort rinkelen, maar geen idee heeft van de diagnose zelf, de criteria en de onderbouwing.

Te veel stempels. Te weinig onderbouwing. Te veel verdienmodel. Te veel onkunde van onbevoegde of half opgeleide medewerkers die diagnostische taal misbruiken alsof het een vrijbrief is. Te weinig mens.

Welkom in la-la-labelland. Waar fabels en labels hand in hand lopen.